"Enter"a basıp içeriğe geçin

Zamirler Konu Anlatımı

Zamirler, bir ismin yerini farklı yönlerden tutan kelimelerdir. Zamirler isim olmadığı halde ismin yerini tutar. Zamirlerin diğer adı “adıl”dır.

Asım, okulda ceketini unuttu.

O ceketini okulda unuttu.

Yukarıdaki 2. cümlede yer alan “o” kelimesi zamirdir. Asım isminin yerini tutmuştur.

Zamirleri isimlerin aldığı tüm çekim eklerini alırlar ayrıca tamlama da oluşturabilirler.

Onun elbisesi, işçilerin çoğu,

Zamirler yerini tuttukları kiş iveya varlıkların özelliklerine göre iki gruba ayrılır. Bunlar sözcük durumunda olan zamirler ve ek durumunda olan zamirlerdir.

Sözcük Durumundaki Zamirler Konu Anlatımı

Sözcük durumundaki zamirler:

  • Kişi Zamirleri
  • İşaret Zamirleri
  • Belgisiz Zamirler
  • Dönüşlülük Zamiri
  • Soru Zamiri

Kişi Zamirleri

İnsan isimlerinin yerini tutan sözcükler kişi zamirleridir.

Ben, sen, o, biz ,siz, onlar sözcükleri kişi zamirleridir.

  • Ben : 1. Teklik Şahıs Zamiri
  • Sen : 2. Teklik Şahıs Zamiri
  • O : 3. Teklik Şahıs Zamiri
  • Biz : 1. Çokluk Şahıs Zamiri
  • Siz : 2. Çokluk Şahıs Zamiri
  • Onlar : 3. Çokluk Şahıs Zamiri
  • Benim elimdeki poşetler daha ağır.
  • Sen akşamleyin oraya gel.
  • Onun elbisesi çok yakışmış.
  • Biz Ankara’ya gideceğimiz için erken kalktık.
  • Siz o soruları boş mu bıraktınız?

Dönüşlülük Zamiri

Dönüşlülük zamiri dendiği zaman aklımıza gelecek tek şey “kendi” kelimesidir. Dönüşlülük zamiri de şahıs zamirler içerisinde kabul edilir.

  • Kendi işini tek başına görürdü.
  • Tüm malzemeleri kendimiz hazırladık.

İşaret Zamirleri

İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan sözcüklere işaret zamiri denir. Dilimizde en çok kullanılan işaret zamirleri:

  • Şu
  • Bu
  • O
  • Bunlar
  • Şunlar
  • Onlar
  • Öteki
  • Beriki
  • Burası
  • Şurası
  • Orası
  • Buraya
  • Şuraya
  • Oraya

DİKKAT: “O” ve “onlar” sözcükleri aynı zamanda kişi zamiri olduğu için işaret zamiriyle oldukça karıştırılmaktadır.

Bunları karıştırmamak için şöyle basit bir yol vardır. İsimlerin yerini tutan zamirler “kişi zamirleri” insan dışı varlıkların yerini tutan zamirler “işaret zamirleridir”.

  • Onu bugün mahallede görmüşler. ( Kişi zamiri )
  • Onu kutunun içine koymalısınız. ( İşaret zamiri )

DİKKAT: “Bu, şu, o” sözcükleri aynı zamanda işaret sıfatı olarak kullanılmaktadır.

“Bu, şu, o” sözcükleri bir ismin önünde kullanılıyorsa işaret sıfatı, bir ismin yerine kullanılıyorsa işaret zamiridir.

  • O elbiseyi çantanın içine koy. ( işaret sıfatı )
  • Onu çantaya koy.
zamirler konu anlatımı

Belgisiz Zamir

Varlıkların isimlerinin yerini tutmasına rağmen, hangi ismin yerini tuttuğu açıkça belli olmayan zamirlerdir. “Bazıları, biri, kimi, hepsi, herkes, kimse, birçoğu, birkaçı, şey vb.” sözcükler en fazla kullanılan belgisiz zamirlerdir.

  • Sınavdaki soruların birkaçı çok zordu.
  • Bazıları bu işin çok kolay olduğunu sanıyor.
  • Herkes Ankara’ya gitmek için hazır bekliyordu.
  • Biri telefonumun ayarlarını bozmuş.

DİKKAT: Belirsiz bildire bu kelimeler bir ismin önünde kullanılıyorsa belgisiz sıfat olur.

  • Bazı insanlar hayata karşı inancını kaybetmiş. ( belgisiz sıfat )
  • Bazıları hayattaki inancını kaybetmiş. ( belgisiz zamir )

Soru Zamirleri

İsmin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. Kim (kime, kimi, kimde, kimden, kimler…) Ne (neyi, neye, neler, nesi, neyin…) Nere (nerede, nereden, neresi, nereyi…) Hangisi (hanginiz, hangimiz, hangileri…) Kaçı (kaçıncısı, kaçınız, kaçımız…) vb. sözcükler soru zamirleridir.

  • Beni dün akşam kim aradı?
  • Buranın neyi meşhur?
  • Kalemlerin kaçını sana verdi?
  • Dolaptaki karpuzu kim yedi?
  • Bu saate kadar nerede kaldın?

DİKKAT: Soru bildiren kelimeler bir adın önünde kullanılıyorsa soru sıfatı görevindedir.

  • Hangi soruyu yapamamıştın? ( soru sıfatı )
  • Hangisini yapamamıştın? ( soru zamiri )

Ek Durumunda Olan Zamirler Konu Anlatımı

İyelik Zamirleri ( Aitlik Zamirleri )

Zamirler konusunda işleyeceğimiz bir diğer konu iyelik zamirleri. İyelik zamirleri ek halinde olup getirildiği ismin kime ait olduğunu bildirir. İyelik zamirleri aynı zamanda iyelik ekleridir.

1. teklik şahıs iyelik eki → -(i)m
2. teklik şahıs iyelik eki → -(i)n
3. teklik şahıs iyelik eki → -ı, -i, -u, -ü, -(s)ı, -(s)i, -(s)u, -(s)ü

1. çokluk şahıs iyelik eki → -(ı)mız, -(i)miz, -(u)muz, -(ü)müz
2. çokluk şahıs iyelik eki → -(ı)nız, -(i)niz, -(u)nuz, -(ü)nüz
3. çokluk şahıs iyelik eki → -ları, leri

  • kalem -im
  • kalem-in
  • kalem-i
  • kalem-imiz
  • kalem-iniz
  • kalem-leri

DİKKAT: Belirtme hali eki olan “-ı, -i, -u, -ü” ekleri, 3. teklik şahıs eki olan “-ı, -i, -u, -ü” ile karıştırılmamalıdır.

Bu karışıklığı önleme için şöyle bir yol izleyebiliriz. Kelimenin başına “onun, onların” kelimelerini getirdiğimizde anlam bozulmuyorsa iyelik zamirleri, anlam bozuluyorsa belirtme hali ekidir.

Bardağı, bende kalmıştı. ( iyelik zamiri )
Bardağı elinden düşürüp kırdı. ( belirtme hali eki )

İlgi Zamirleri

Cümlede daha önce geçmiş bir kelimenin yerini, -ki eki ile tutan zamirlerdir. -ki eki kelimeye bitişik yazılır.

  • Benim kalemim mavi, seninki siyah
  • Onunki bozuldu, senin arabanla gidebilir miyiz ?

DİKKAT: Türkçedeki ilgi zamiri olan “-ki”, bağlaç olan “ki” ve sıfat yapan “ki” birbiriyle karıştırılmamalıdır. Bağlaç olan”ki” daima kelimeden ayrı yazılır.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir