"Enter"a basıp içeriğe geçin

Sıfat Fiil ( Ortaç ) Konu Anlatımı

Sınavlarda dil bilgisi sorularında en fazla sorulan konulardan biri desıfat fiil konusudur. Fiilimsilerin bir diğer kolu olan sıfat fiiller, diğer tüm fiilimsiler gibi fiil kök veya gövdelerine getirilen bazı eklerle meydana oluşturulan kelimelerdir.

Sıfat fiiller çoğu zaman cümlede sıfat olarak kullanılılır. Sıfat fiillere ortaç fiil de denmektedir.

Varlıkları niteledikleri için sıfat, yan cümlecik kurdukları için de fiil sayılan kelimelerdir.

Bu yazımızdan sıfat fiil ekleri nelerdir? Sıfat fiillerin özellikleri nelerdir? Gibi soruların cevaplarını bulacak ve örneklerle bu konuyu kısa sürede kavrayabileceksiniz.

Sıfat fiil ekleri şunlardır:

-an (-en), 
-ası (-esi), 
-maz (-mez), 
-ar (-er / -ır / -ir / -r)
-dık (-dik / -duk /-dük), 
-acak (-ecek),
 -mış (-miş / -muş / -müş)

Sıfat fiilleri daha kolay kavrayıp anlayabilmek için bu ekleri şu şekilde kodlayabiliriz:

“Anası mezar dikecekmiş.”

Sıfat Fiil Özellikleri ve Örnekleri

  • Kırda açan çiçekleri çok severim.
  • Toplantıda hep tanıdık yüzler vardı.
  • Daha görülecek günlerimiz var çocuğum.
  • Yıkılası gurbet ayırdı bizi.
  • Asker koşar adımla komutanın yanına geldi.
  • Dönülmez akşamın ufkundayım.
  • Mayın tarlasına düşmüş bir deli gibiyim.
  • Sönmeyen bir ateştir Türklük.
  • Yaralanan yolcular hastaneye kaldırıldı.
  • Bu kırılası ellerinle mi vurdun minicik yavruya?
  • Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç.
  • İnanılır bir olay değil yaşadığımız.
  • Akşama kadar aramadık yer bırakmamışlar.
  • Sararmış yapraklar her tarafı kaplamış.
  • Yan daireye taşınan komşumuzla çok iyi anlaştık.
  • Durakta durmayan otobüsün şoförünü şikâyet etti.
  • Burası yaşanası bir doğa parçasıydı.
  • Şiirimle ilgili anlaşılmaz yorumlar yaptılar.
  • Alışverişlerinde hep bilinir markaları tercih ederdi.
  • Eşyalarımızı buradaki tanıdık bir esnaftan aldık.
  • Yeni kaymakam, gitmedik köy bırakmadı.
  • Yapılacak yol, bizim tarlaları ikiye bölüyordu.
  • Günlüğe yazılmayacak şeyler de var elbette.
  • Olgunlaşmış elmalar ağaçlarda bizi bekliyor.
  • Sanatçının hiç yayımlanmamış öyküleri ortaya çıktı.

Yukarıdaki cümlelerde koyu renkle yazılmış tüm kelimeler sıfat fiildir.

  • Sıfat-fiil olmuş sözcükler sıfatlar gibi adlaşmış sıfat olabilir. Yani sıfat fiille oluşturulan sıfat tamlamalarında isim düştüğünde adlaşmış sıfat meydana gelir. Ama bu görevde kullanılsa da fiilimsi olarak kabul edilir.

Kuyrukta bekleyenler şikâyet etmeye başladı.
Öğretmen ödev yapmayanlara kızdı.
Hatıra defterine yazdıklarını sınıfta bize okudu.
Okan’a söylediklerimi sana da söylüyorum.
Bu kitaplardan beğendiklerini alabilirsin.
Ben tavuğun iyi pişmişini severim.
Bende bu kitabın, yazarı tarafından imzalanmışı var.
Tatil boyunca okuyacaklarımı tek tek belirledim.
Programa katılacaklar isimlerini bana yazdırsın.
Bu diyette yenmeyeceklerin bir listesini çıkardım.
Geziden dönenler sınıfa geçsin.
Yaralananlar hastanede tedavi altına alındı.

Yukarıdaki cümlelerde koyu renkle yazılmış kelimeler adlaşmış sıfat özelliği taşıyan sıfat fiillerdir.

  • Bazı kelimeler sıfat-fiil ekleri aldığı halde fiilimsi özellikleri kaybederek isim olur.

İhtiyar adam çocuklarının geleceğini düşünüyordu.
Buzdolabında hiç yiyecek kalmamış.
Kurşunkalemle yazdığı için hep açacak taşırdı.
Buradaki fakir insanlara giyecek yardımı yapılacakmış.
Ünlü yazar, son romanının tanıtımını ilginç bir yolla yapıyor.
Şirketin gelirleri artınca yeni şubeler açmaya karar verdik.
Köyün hemen ilerisinde bir çağlayan vardı.
Benim bineceğim dolmuş buradan kalkıyor.
Bizim yaramaz, yine okulda arkadaşlarıyla kavga etmiş.
Yakacak sıkıntısını bu yıl da çekeceğiz.
 Dolmuş tıklım tıklımdı.
Ağacın kırılmış dallarını kökünden kestik.”



İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir