"Enter"a basıp içeriğe geçin

Maviciler – Mavi Akımı

Maviciler 1 Kasım 1952’de Attilâ İlhan  tarafından yayınlanan “Mavi” isimli  derginin etrafında oluşan bir edebi topluluktur. Attila İlhan Garip hareketine şiddetle karşı çıkmıştır. Mavi’de yayınlanan yazılarıyla Garip akımını yermiş ve sanatçılarının sığ olduğunu savunmuştur.

Adını dergiden alan Mavi hareketi Attila İlhan’ın “Sosyal Realizmin Münasebetleri yahut Başlangıç” adlı makalesiyle Garip akımına tepki olarak doğmuştur.

Maviciler şiirin basit olamayacağını ve anlam kapalılığının şiirin temelinde olmasını belirtmişlerdir. Mavicilere göre şiir asla açık olamaz. Ayrıca Mavi hareketi Toplumcu gerçekçi şiirlerden farklı olarak bireyselliğin de şiirlerde yansıtılmasının önemine dikkat çekmişlerdir.

Maviciler topluluğunun en önemli isimleri Attila İlhan, Orhan Duru, Ferit Edgü, Özdemir Nutku, Yılmaz Gruda, Ahmet Oktay, Demirtaş Ceyhun, Demir Özlü ve Tahsin Yücel’dir.

Garip akımına karşı olmaları ve yenilikçi şiiri savunmaları, onları “Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir” akımına dahil etmiştir.

Maviciler başlangıçta Anadolu’yu bütün yönleriyle edebiyata yansıtacakları söylemişler ve halk şiirine Halk Edebiyatı’na yakın olmuşlardır. Fakat Attila İlhan’ın yazılarından sonra bu görüşten uzaklaşarak farklı düşüncelere savrulmuşlardır. 

Derginin yönetiminin Özdemir Nutku’ya devredilmesinden sonra Mavi dergisi sosyal realizm konulu yazılara yer vererek toplumsal gerçekçiliği savunmuşlardır. Böylece toplumsal gerçekçilik akımının önemli bir yayın organı olmuşlardır. Bir süre yayın hayatına devam etse de Nisan 1956’da 36. sayıdan Mavi dergisi kapatılmıştır.

Mavi akımı temsilcilerinin en önemlisi olan Atillâ İlhan, kendisine has bir imlâ tarzı oluşturmuştur. Büyük harf kullanmaz ama özel isimleri ek almaları halinde (‘) ile ayırır. Günlük dilde artık kullanılmayan çok eski kelimeleri, Fransızca veya Almanca kelimelerle beraber kullanır. Attila İlhan, Hisarcılara yakın bir tutum sergiler ancak Hisarcılardan “muhafazakâr milliyetçi bir bakış açısı” yönünden ayrılır.

Maviciler Genel Özellikleri

  • Garip akımına tepki olarak ortaya çıkmışlardır.
  • Şiir asla açık olmamalı, anlam kapalılığı esas olmalıdır. Çünkü anlam kapalılığı şiir düz yazıdan ayıran en önemli özelliktir.
  • Şiir zengin benzetmelere sahip olmalı ve derin anlamlar içermelidir.
  • Şiire yeni bir ses düzeni, coşkulu bir anlatım ve kendine özgü duyarlılık getirmişlerdir.
  • Toplumcu gerçekçilerden farklı olarak bireyselliğin de şiire yansıtılması gerektiğini savunmuşlardır.
  • İkinci Yeni’nin öncüleri olarak değerlendirilmişlerse de Attilâ İlhan, buna karşı çıkmış ve İkinci Yeni’yi “yozlukla” itham etmiştir. *Hisarcılarla sanat görüşleri sebebiyle polemiğe girmişlerdir.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir