"Enter"a basıp içeriğe geçin

Fecr-i Ati Edebiyatı

Fecr-i Ati bir edebiyat akımıdır. Servet-i Fünun kuşağından sonra yetişen genç yazarlar bir araya gelerek Fecri Ati Edebiyatı dönemini başlattılar. Kurdukları topluluğa da Fecri Ati Topluluğu adını verdiler. Bu topluluk 1909 yılında yılında kurulmuştur.

Fecri Ati Topluluğu Servet-i Fünun Edebiyatına tepki olarak ortaya çıksa da, onların taklidinden öteye geçememişlerdir. Bu topluluğun amacı dil ve edebiyatın gelişmesini sağlamak, Batılı eserleri Türkçeye çevirmek ve kamuoyunu aydınlatmaktır.

Fecri Ati Edebiyatını, diğer edebiyat ve topluluklardan özel kılan bir yönü vardır. Peki nedir bu özellik? Bu özellik edebiyattaki amaçlarını ve yapmak istediklerini bir beyanname ile açıklamalarıdır. Yani Türk Edebiyatında bildiri yayınlayan ilk topluluktur.

Bu bildiriyi 24 Şubat 1910 tarihinde yayın organları olan Servet-i Fünun dergisinde yayınlarlar. Böylece Fecri Ati Edebiyatı da başlamış olur.

Ahmet Haşim, Aka Gündüz, Ali Canip Yöntem, Tahsin Nahit, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, M. Fuat Köprülü, Refik Halit Karay, Müfit Ratip, Faik Ali, Celal Sahir, Faik Ali, Şahabettin Süleyman, Emin Bülent Serdaroğlu, İzzet Melih gibi isimler bu topluluğun öncüleri olmuşlardır.

Fakat bu topluluğun ömrü de çok uzun olmamıştır. Fecri Ati Topluluğu 1912 yılında dağılmıştır. Topluluktaki çoğu santçı Milli Edebiyat hareketine katılmışlardır.

Fecri Ati Topluluğu Sanatçıları

  • Ahmet Haşim
  • Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  • Refik Halit Karay
  • Hamdullah Suphi Tanrıöver
  • Ali Süha Delilbaşı
  • Ahmet Samim
  • Emin Bülent Serdaroğlu
  • Emin Lami
  • Tahsin Nahit
  • Celâl Sahir Erozan
  • Cemil Süleyman
  • Mehmet Behçet
  • İzzet Melih Devrim
  • Abdülhak Hayri
  • İzzet Melih Devrim
  • İbrahim Alaettin Gövsa
  • Şahabettin Süleyman
  • Ali Faik Ozansoy
  • Müfit Ratip
  • Fazıl Ahmet Aykaç
  • Ali Canip Yöntem
fecri ati edebiyatı sanatçıları

Fecri Ati Edebiyatı Genel Özellikleri

  • “Sanat, şahsi ve muhteremdir” (Sanat kişisel ve saygıya değerdir) düşüncesini benimsemişlerdir. Buna bağlı olarak sembolizm akımından etkilenmişlerdir.
  • Servet-i Fünun’a tepki olarak doğmuşsa da onların dil ve edebiyat görüşlerini taklitten öteye geçememişlerdir.
  • Bildiri yayınlayan ilk edebi topluluktur.
  • Eserlerinde Fransız Edebiyatını örnek almışlardır.
  • Şiirlerinde romantik bir aşktan bahsederek aşk ve tabiat konularını işlerler. Tabiat tasvirleri de gerçekten oldukça uzaktır.
  • Eserlerindeki dil oldukça ağır olup, Arapça,Farsça kelime ve tamlamalarla doludur.
  • Amaçları Türk Edebiyatını Batı Edebiyatına yaklaştırmaktır. Bu sebeple benzer Batı edebiyatı toplulukları ile temas kurmuşlar ve Batı eserlerini Türkçeye aktarmak istemişlerdir.
  • Şiirlerinde aruz veznini kullanmışlar ve serbest müstezat nazım şeklini geliştirmişlerdir.
  • Servet- Fünun ( Edebiyat-ı Cedide) ve Milli Edebiyat arasında bir köprü görevi görmüştür.
  • Fecri Ati sanatçıları şiir konusunda birçok eser verse de bu dönemde düz yazıda etkili eserler verememişlerdir. Ayrıca bu dönemde tiyatro eserleri yok denecek kadar azdır.
  • Sanat anlayışlarında bir bütünlük sağlayamamışlar; bu yüzden kısa sürede dağılmışlardır.

Fecri Ati Edebiyatı Sonuç

Fecr-i Ati sanatçıları, o dönem ki edebiyatımıza Servet-i Fünun sanatçıları kadar önemli bir katkıda bulunmamışlarsa da, Batı edebiyatıyla ilişkileri daha sıkı olmuştur. Bireyselliğe kaçışları, sanatçıların sanat anlayışlarındaki tutarsızlıklar, ortak görüşler çevresinde toplanıp güçlü yapıtlar veremeyişleri, tartışmalar, eleştirilerle sarsıldıkça üyelerin kopuşu, bu edebi akımın yıkılışını hızlandırmıştır. Genç Kalemler’in ortaya çıkışıyla 1912 yılının sonuna varamadan Fecr-i Ati edebiyatı ortadan kalktı ve sanatçıların çoğu Millî Edebiyat’a bağlandılar.

Fecr-i Ati Edebiyatı, Edebiyat-ı Cedide’ye karşı olmakla birlikte ne tepkilerini açık seçik ortaya koyabildiler, ne de özellikle dil açısından ondan kopabildiler. Üstelik her fırsatta tersini belirtmelerine karşın Edebiyat-ı Cedide’nin devamı olarak kabul edildiler. Bir dergi çıkaramamaları ve başlangıçta Servet’i-Fünun dergisi çevresinde toplanmaları da bu sebebi destekleyen nokta oldu.

Bu durum, Fecr-i Ati’nin bir yazın akımı değil, birbirlerine arkadaşlık duygularıyla bağlı genç sanatçıların oluşturduğu bir akım olduğunu gösterir. Nitekim, her biri sanatını bir başka yolda geliştirecek, değişen toplum koşullarında değişik sanat anlayışlarına varacaktır.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir