"Enter"a basıp içeriğe geçin

Divan Edebiyatı Akımları

Divan edebiyatı akımları çok çeşitli olmasa bile divan şiirinde etkili olmuşlardır. Aslında Divan edebiyatını kendi başına apayrı bir akım olarak görebiliriz. 600 yıllık bir geçmişe sahip, onlarca büyük şair yetiştirmiş divan edebiyatında farklı biçim ve söyleyiş özellikleri de belirli zamanlarda ön plana çıkmıştır.

Yani Divan edebiyatındaki akımlar Divan edebiyatı içerisinde yepyeni devrimler gerçekleştirmemiş, sadece farklı söyleyiş özellikleri etrafında dönüp durmuştur. Dilerseniz Divan edebiyatı akımları konusunda daha kapsamlı bir şekilde detaylandıralım.

Divan edebiyatı akımları başlığı altında şu dört akım en önemli olan akımlardır. Sebk-i Hindi, Türki-i Basit, Mahallileşme ve Hikemi (Hakimane) şiir. Bu üç akımında dışında ayrıca tasavvuf akımı ve Divan edebiyatında çok da etkili olmasa da sadece bilgi sahibi olmanız için açıklayacağımız Encümen-i Şuara’dan bahsedeceğiz.

Sebk-i Hindi Akımı ( Divan Edebiyatı Akımları )

Sebk-i Hindi Hint tarzı, Hint üslubu manasına gelmektedir. Bu tarz Hindistan’daki Babür- Türk hükümdarlarının saraylarında Farsça yazan şairler tarafından geliştirilmiştir. Divan edebiyatında ilk olarak 17. yy da görülen Sebk-i Hindi akımı kimi şairlerimizde tüm özelliklerini gösterirken, kimi şairlerimiz bazı özelliklerini şiirlerinde yansıtmıştır.

Edebiyatımızda, Nef’i , Naili, Neşati, Şeyh Galip gibi sanatçılarımız bu akımın en önemli temsilcileri arasında yer almaktadır.

Sebk-i Hindi Akımı Genel Özellikleri ( Divan Edebiyatı Akımları )

  • Şiirdeki anlam bütünlüğünü sağlamak için hayal gücünden faydalanılmıştır.
  • Şiirler Arapça ve Farsça tamlamalarla doldurulmuş ve karmaşık mazmunlar kullanılmıştır.
  • Hayal gücü ve süslü söyleyiş bir araya geldiği için anlaşılması güç bir dil ortaya çıkmıştır.
  • Sebk-i Hindi akımında anlam, sesin önüne geçmiştir.
  • Şiirde iç musiki ve iç ahengi oluşturmak, yeni mecazlar bulmak, bağlaçlarla örülü bir dil kullanmak marifet sayılmıştır.
  • Aşırı derece de mübalağa kullanılmıştır.
  • Tabiata ve toplumun sosyal yaşamına oldukça fazla yer verilmiştir.
  • Tasavvufi şiirler üzerinde de oldukça etkili olmuştur.
divan edebiyatı akımlar

Türki-i Basit Akımı

Türki-i basit kelime olarak basit Türkçe anlamına gelmektedir. Bu akımın şiirlerinde ya tamamen Türkçe kelimeler kullanılmış ya da Türkçe ağırlıklı şiirler yazılmıştır.

Şiirde Türkçe kelimelerin kullanılması fikri ilk olarak 16. yy da Tatavlalı Mahremi, Aydınlı Visâlî, Edirneli Nazmî gibi sanatçılar tarafından ortaya konulmuştur. Fakat devrin diğer şairleri tarafından benimsenmediği için yaygınlık kazanamamıştır.

Bu akım edebiyat dilinin Türkçeden uzaklaşmasına tepki olarak doğmuştur. Söyleyişte mazmunlar yerine, halk dilindeki mecazlar, deyimler ve atasözleri kullanılmıştır.

Hikemi Tarzı (Hakimane) Şiir

Hikemi tarzı şiir, düşünceye önem veren, yol gösterici şiirlerdir. Atasözleri, deyimler ve halk söyleyişleri sık sık bu tarz şiirlerde kullanılır. Anlatım kısa ve özdür. İnsan, olaylar ve dünya konu olarak işlenmiştir.

Hikemi tarzının en önemli temsilcisi Nabi’dir. Hatta Nabi ekolü hikemi şiir Nabi ekolü olarak da bilinir. 18 yy daki en önemli temsilcisi ise Koca Ragıp Paşa’dır.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir