"Enter"a basıp içeriğe geçin

Bağlaçlar Konu Anlatımı

Bağlaçlar cümle içinde aynı görevde olan sözcük veya sözcük gruplarını, anlamca birbiriyle ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklerdir. Ayrıca cümlede birden fazla sıfat, zarf, özne, tamlama, nesne gibi ögeleri de birbirine bağlar.

Bağlaçların özelliklerini kısaca özetleyecek olursak:

  • Tek başlarına bir anlamları yoktur.
  • Cümle içinden çıkarıldıklarında anlam bozulması olmaz fakat bir daralma gerçekleşebilir.
  • Bağlaçlar daima ayrı yazılır.
  • Hiçbir zaman cümlenin ögelerinden biri olamaz

Dilimizde En Fazla Kullanılan Bağlaçlar

  • ama, fakat, lâkin, ancak,  yalnız, oysa, oysaki, hâlbuki
  • ve, ile
  • ki
  • de
  • çünkü, zira
  • madem, mademki
  • veyahut, yahut, veya, ya da
  • şayet, eğer, ise
  • öyleyse, o halde, kısacası, demek ki,  nitekim
  • yoksa, anlaşılan
  • ne……ne (de), ya….ya (da), gerek…gerek(se), ha……..ha, ister…..ister(se), kâh……….kâh, de…..de
  • hatta, üstelik, ayrıca, hem,  hem de,
  • yine, gene
  • meğer

“De / Da” Bağlacı

Da/de bağlacı dilimizde en fazla karıştırılan bağlaçlardan biridir. Bunun sebebi ise; dilimizde ayrıca bir de bulunma hali eki olan da/de ekidir. Aslında bu ikisini karıştırmamak için olduk basit bir yol bulunmaktadır.

Bağlaç olan da/de cümleden çıkarıldığı zaman cümlenin anlamında bir bozulma olmaz. Fakat bulunma hali olan da/-de cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. Ayrıca bağlaç olan da/de ayrı, bulunma hali eki olan -da/-de kelimeye daima bitişik yazılır.

O filmi ben de seyrettim. (Eşitlik-diğerleri gibi)

Aldıkları araba da araba hani. (Abartma-pekiştirme)

Sen sınavı kazanacaksın da ben göreceğim. (Küçümseme) 

Okula kadar geldin de bir selam vermedin. (Sitem)

Ailesiyle kavga etti de evi terk etti. (Sebep-sonuç)

Yemem de yemem diye tutturdu. (Direnme-inat)

Dışarı çık da göreyim. (Tehdit-uyarı)

Biraz müsaade etsen de işime baksam. (Rica, istek)

Böyle davranmanız hiç de iyi olmadı. (Pekiştirme)

Bize gelmiş de fazla kalmamış. (ama bağlacı yerine)

Yılları bir güne nasıl sığdırdın, bana da söyle.

Kaan’ın da ayakkabısı var.

Sonunda keman da çaldım.

O dergiyi ben de okudum. (Eşitlik, gibilik)

Size de bir tablo yapabilirim. (Başkasına yaptığım gibi-gibilik)

Burayı da görmemiştim. (Başka bir yeri görmediğim gibi-gibilik)

Önce kendin çalış da sonra benden çalışmamı iste. (Kızgınlık)

Size ne oluyor da işimize karışıyorsunuz.(Azarlama)

Okula bir gel de oradan çarşıya gidersin. (İstek)

Ne iyi ettiniz de yemek getirdiniz. (Memnuniyet)

Okuyacak da bana yardım edecekmiş. (Alay)

Buraya gelmişsin de bize uğramamışsın. (Yakınma)

Oyuncak da oyuncak diye tutturdu. (İnat)

Bu sınavı kazanacak da ben göreceğim. (Küçümseme)

Ki Bağlacı

Dilimizde en çok kullanılan bağlaçlardan biridir. Cümleye “neden – sonuç, açıklama, şart, şaşma, o anda, pekiştirme” gibi çok çeşitli anlam ilgileri katar.

Fakat da/de bağlacında olduğu gibi ki bağlacında da dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Ki bağlacı, ilgi zamiri olan -ki ve sıfat yapan -ki ile karıştırılmamalıdır. Bağlaç olan ki daima ayrı yazılır. Ek olan -ki daima kelimeye bitişik yazılır.

Bağlaç olan ki yi ayırt etmenin iki basit yolu vardır. Bunlardan biri da/de bağlacındanki gibi cümleden çıkartma işlemidir. Ki yi cümleden çıkardığımızda anlam bozuluyorsa ek, bozulmuyorsa bağlaçtır.

Diğer yok ise bağlaç olan “ki”ye -ler ekini getirdiğimizde anlam bozuluyorsa;yani bu ek uygun düşmüyorsa bağlaçtır.

Ki bağlacı bazı bağlaçlarda bitişik yazılır ve bu yazım kalıplaşmıştır. Bu bağlaçlar sanki – illaki – mademki –belki – oysaki –halbuki –çünkü -meğerki bağlaçlarıdır.

Sen ki dünyalara değersin. 

Şimdi anlıyorum ki o yaptıklarım bir hataydı.

Canı sıkılmış ki bizimle gelmedi. (Neden-sonuç)

Artık erken yatmalı ki okula geç kalmasın. (Koşul-Şart)

Nietzsche der ki: “En büyük delilik, denize tuz atmaktır.”

Sen ki beni çok iyi tanırsın. (Özneyi pekiştirme)

Hava o kadar güzeldi ki kendimi hemen sokağa atlım.

Nasreddin Hoca, bir de bakmış ki arkasında kimse kalmamış.

bağlaç konu anlatımı

Bağlaçlar ile İlgili Cümleler

  • İle Bağlacı

İsim, fiil,fiilimsi, özne gibi ögeleri birbirine bağlar

Güneş ile dünya arasındaki uzaklığı soruyor. (İsimleri bağlar)

Gelmesi ile gitmesi bir oldu. (Fiilimsileri bağlar)

Yaşlı dedesi ile ninesini özlemişti. ( Nesneleri bağlar )

  • Ve Bağlacı

Anlam ve görev bakımından benzer olan kelimeleri, cümleleri, sözleri ve ögeleri birbirine bağlar.

Bir saat yürüdüm ve eve geldim

Yabancı ve yerli birçok turist buraya geldi.

Romanları ve hikayeleri oldukça farklı bir anlatım tarzıyla bezenmiş.

  • Veya, Ya da, Yahut, Veyahut Bağlaçları

Biriniz geleceksiniz: Sen ya da o.

Tükenmez kalem veya kurşun kalemle yazabilirsiniz.

Alilerle veyahut bizimle gelebilirsin.

  • Ama, Fakat, Lâkin, Yalnız, Ancak, Oysa, Oysaki, Hâlbuki, Ne var ki Bağlaçları

Oraya gidebilirsin ama bizi de aramayı ihmal etme.

Onu seviyorum fakat o beni sevmiyor.

Çok çalışıyor lakin başaramıyor.

Çok ağladı; halbuki çok sevineceğini düşünmüştüm.

Fatma gelmedi; oysaki onu da toplantıya çağırmıştım.

  • Çünkü, Zira Bağlaçları
  • Eve gittim, çünkü babam çağırmıştı.
  • Otobüse yetişemedik, çünkü evden geç çıkmıştık.
  • O gün okula gelemedim, zira çok hastaydım.
  • Düğününüze gelemedim; çünkü hastalandım.
  • Bu soruyu çözemedim; çünkü konuyu kavrayamamışım.
  • İpleri sıkıca bağlamalısın zira yıkılacak gibi duruyor.
  • Bu yıl ürünler iyi çıktı zira yağmurlar boldu.
  • Diğer bağlaçlar ve cümle örnekleri:

Madem kullanmayacaktın, o zaman o makineyi niye aldın?

Yalan söyleyerek bir yerlere gelemeyeceğini sonunda sen de anladın demek.

Evi süpürüp silmiş, hatta bulaşıkları bile yıkamıştı.

Ona aldığım hediyeye gördüğünde ağzı kulaklarına vardı, yani çok sevindi.

Hem teyzesini hem de halasını aramış.

Bu maaşla ömrüm boyunca ne ev alabilirim ne araba.

Kâh tiyatroya gidiyordu kâh sinemaya.

İster güldürsün ister ağlatsın, bir farkı yok benim için.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir