"Enter"a basıp içeriğe geçin

Anlatımına Göre Cümleler

Cümlede anlam konu anlatımı ikinci bölümüyle devam ediyor. Bu bölümde anlatımına göre cümleler konusunu işleyeceğiz. Anlam ilişkilerine göre cümleler konu anlatımına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Anlatımına göre cümleler konusu oldukça geniş bir konudur. Bu konudaki cümle türlerini başlıklar halinde açıklayalım.

  • Öznel Anlatımlı Cümleler
  • Nesnel Anlatımlı Cümleler
  • Doğrudan Anlatımlı Cümleler
  • Dolaylı Anlatımlı Cümleler
  • İçerik Cümleleri
  • Tanım Cümleleri
  • Üslup Cümleleri
  • Kinayeli Anlatım İçeren Cümleler

Öznel Anlatımlı Cümleler

Söyleyenin kendi duygu, düşünce veya beğenisini belirten cümlelerdir. Doğru ve yanlışlığı kişiden kişiye değişen, kanıtlanabilirliği olmayan cümlelerdir.

ÖRNEKLER

İstanbul, Türkiye’nin en güzel şehridir.
Ahmet Haşim’in şiirleri üslup bakımından oldukça değerlidir.
Mavi insanı rahatlatan bir renktir.
Şiir, edebiyatın içinde çok farklı bir konumdadır.
içerik cümleleri

Nesnel Anlatımlı Cümleler

Kişiden kişiye değişmeyen, herkes için geçerli olan cümlelerdir. Bu cümlelerin doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir.

ÖRNEKLER

Ankara, Türkiye’nin başkentidir.
Cumhuriyet 1923 yılında ilan edilmiştir.
Türkiye, 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır.
Baki, Divan Edebiyatı şairidir.

Doğrudan Anlatımlı Cümleler

Başkasına ait bir sözün herhangi bir değişikliğe uğratılmadan direkt olarak aktarıldığı cümlelerdir. Bu cümleler genelde tırnak işareti içerisinde belirtilir. Bazen de virgül kullanılarak aktarılır.

ÖRNEKLER

Babam: “Akşam eve erken gel” dedi.
Kardeşime “Gelirken çocukları da getir.” dedim.

Dolaylı Anlatımlı Cümleler

Başkasına ait bir sözün yargı değiştirilmeden kendi sözcüklerimizle anlatıldığı cümleler dolay anlatıma örnektir. Bu cümlelerde açıkladı, söyledi,belirtti gibi öğrenilen geçmiş zamanla çekimlenen fiillerle oluşturulur.

Oyuncu arkadaşım, tiyatroya daha çok öncelik vereceğini söyledi
Belediye başkanı, bu bölgeye yeni bir park yapılacağını açıkladı.
Yetkililer, tüm kurallara dikkat edilmesini belirtti.
cümlede anlam özet

İçerik Cümleleri

Cümleye soracağımız, “ne anlatıyor, neyden bahsediyor, neyi söylüyor” sorularına cevap veren cümleler içerik cümleleridir.

Sanatçı, eserinde köy halkının sorunlarını yansıtıyor.
Ahmet Haşim, şiirlerinde aşk, ölüm, yalnızlık gibi konulardan bahsetmiştir.
Şair 80’li yıllarda tanıştığı herkese şiirinin bir köşesinde yer vermiş.

Tanım Cümleleri

Varlık veya kavramların ne olduğunu açıklayan cümlelerdir. Tanım cümleleri “Bu nedir? Bu kimdir?” sorularına cevap veren cümlelerdir.

Fiil, iş oluş, hareket bildiren sözcüklerdir.
Telefon, günlük hayatımızı kolaylaştıran çok önemli bir araçtır.

Üslup Cümleleri

Bir duygunun, düşüncenin kişisel olarak anlatım biçimine üslup denir. Üslup cümlelerinde de yazarın “nasıl anlattığı” aktarılır. “Sanatçının anlatımı, üslubu nasıldır?” sorusuna üslup cümleleri cevap verir.

Sanatçı, bu eserinde kısa cümlelerle bezenmiş bir anlatım benimsemiştir.
Şair, şiirlerinde Farsça tamlamalarla dolu ağır bir dil kullanmıştır.

Kinayeli Anlatım İçeren Cümleler

Cümlede ifade edilen yargının, alaycı bir tavırla ifade edilmesiyle oluşan cümlelerdir. Daha çok bir sözün tersini kastetme anlamı taşır.

Takım öylesine harika bir oyun oynadı ki maçtan 5-0 mağlup ayrıldı.
El becerisi o kadar iyi ki, çekiç tutmaktan aciz.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir